Wskaźniki referencyjne

To wskaźniki (stopy procentowej, walutowe, towarowe) stosowane na rynkach finansowych, takie jak: WIBOR czy EURIBOR.

Na podstawie wskaźników referencyjnych:

• instytucje finansowe (m.in. banki) wyznaczają oprocentowanie kredytów, rachunków oszczędnościowych, lokat i innych instrumentów finansowych
• strony umów mogą określać swoje wzajemne zobowiązania i rozliczać transakcje.

Wskaźniki opracowują niezależni administratorzy, którzy:

• określają i zarządzają mechanizmami wyznaczania wskaźnika
• gromadzą, analizują i przetwarzają dane niezbędne do wyliczenia wskaźnika.

Administratorzy obliczają wartość wskaźników referencyjnych na podstawie zewnętrznych danych, pochodzących z rynku, którego zachowanie odzwierciedla wskaźnik. Wartość ta jest zmienna w zależności od sytuacji ekonomicznej.
Administratorzy wyznaczają wskaźniki referencyjne dla różnych terminów: O/N (overnight/noc), 1W (1 tydzień), 1M (1 miesiąc) , 2M (2 miesiąc), 3M (3 miesiące), 6M (6 miesięcy), 12M (12 miesięcy).

Więcej informacji o wskaźnikach referencyjnych można uzyskać na stronach:

Nazwa wskaźnika	Typ wskaźnika	Obecny administrator wskaźnika	Metodologia obliczania wskaźnika	Zgodność z BMR Zgodność z Rozporządzeniem BMR potwierdzone decyzją regulatora	Wskaźnik alternatywny wskazany przez bank	Administrator potencjalnego wskaźnika alternatywnego
WIBOR	wskaźnik stopy procentowej	GPW Benchmark S.A.	Zobacz	TAK	BRAK	N/D
EURIBOR	wskaźnik stopy procentowej	European Money Markets Institute (EMMI)	Zobacz	TAK	€STR Compounded 3M	Zobacz
SARON Compound	wskaźnik stopy procentowej	SIX – Swiss Financial Center	Zobacz	TAK	BRAK	N/D

Komisja Europejska w celu zapewnienia dokładności i rzetelności w wyznaczaniu indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne na rynkach finansowych podjęła prace nad nowym standardem wyliczania i stosowania wskaźników referencyjnych. W wyniku tych prac opracowano i wydano 8 czerwca 2016 r. rozporządzenie o nazwie: „Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014”.

W potocznym języku stosowana jest nazwa rozporządzenie BMR jako skrót pochodzący od słów w języku angielskim „Benchmark Regulation” (rozporządzenie dotyczące punktu odniesienia). Pełną treść rozporządzenia można znaleźć tutaj.

Rozporządzenie BMR odnosi się m.in. do następujących zagadnień:

• ustanawia nowe standardy w zakresie opracowywania, udostępniania oraz stosowania wskaźników referencyjnych na obszarze Unii Europejskiej; nowe zasady mają zapewnić, że wskaźniki będą bardziej wiarygodne,
• wprowadza nową kategorię podmiotów nadzorowanych - administratorów wskaźników referencyjnych - którzy muszą spełniać szereg wymogów w zakresie transparentności procesu wyznaczania wskaźników referencyjnych, zapobiegania konfliktom interesów oraz mechanizmów kontroli wewnętrznej,
• wyznacza szczegółowe wymogi dla wskaźników referencyjnych stóp procentowych. Aby wskaźnik mógł być zastosowany w umowach finansowych lub instrumentach finansowych, administrator wskaźnika m.in.:
  • powinien zapewnić zgodność wskaźnika z BMR oraz przepisami wydanymi na jego podstawie,
  • musi mieć zezwolenie odpowiedniego organu, być zarejestrowanym lub korzystać z innego przepisu szczególnego pozwalającego na stosowanie wskaźnika,
  • powinien określić i w miarę potrzeby uaktualniać, właściwą metodykę wyznaczania wartości wskaźnika referencyjnego.

Administrator wskaźnika referencyjnego - osoba fizyczna lub prawna sprawująca kontrolę nad opracowywaniem wskaźnika referencyjnego.

Wskaźnik alternatywny - wskaźnik stopy procentowej, który - zgodnie z Rozporządzenia BMR - może być zastosowany jako punkt odniesienia w przypadku zmiany lub zaprzestania opracowywania dotychczas stosowanego wskaźnika referencyjnego.

Wskaźnik zastępczy - wskaźnik stopy procentowej, który zastępuje wycofany wskaźnik referencyjny

Korekta - wartość, o którą zostanie skorygowany wskaźnik referencyjny lub wskaźnik alternatywny. Korekta ma na celu zmniejszenie lub wyeliminowanie skutków ekonomicznych, które mogą wystąpić w przypadku zastosowania wskaźnika alternatywnego lub istotnej zmiany wskaźnika. Wyliczona wartość Korekty stosowana jest do zakończenia Umowy lub do wystąpienia kolejnej zmiany Wskaźnika alternatywnego.

Podmiot wyznaczający - podmiot, który ma uprawnienie do wyznaczenia lub rekomendowania określonego Wskaźnika alternatywnego. Podmiotem tym może być Administrator wskaźnika referencyjnego lub organ administracji publicznej, bank centralny a także inny podmiot, który został wskazany przepisami prawa do jego wyznaczenia.

Należy pamiętać, że stosowanie wskaźników referencyjnych związane jest z ryzykiem:

• zaprzestania opracowywania wskaźnika referencyjnego przez administratora tego wskaźnika
• zmiany metodyki wyznaczania wartości danego wskaźnika referencyjnego przez administratora
• wycofania administratorowi wskaźnika referencyjnego zezwolenia na dalsze opracowywanie tego wskaźnika.

Rozporządzenie BMR nakłada na banki, które stosują wskaźniki referencyjne, obowiązek sporządzenia na piśmie planów działania, na wypadek gdyby nie mogły stosować dalej wskaźnika wskazanego w umowach, np. z powodu zaprzestania opracowywania danego wskaźnika referencyjnego.

Bank Credit Agricole również przygotował taki plan działania. To jak postąpimy w przypadku poszczególnych produktów bankowych, opiszemy w umowach i regulaminach tych produktów. Zmiany w zakresie stosowanych dotąd wskaźników referencyjnych mogą wymagać Aneksu do umowy. Jeśli zajdzie taka potrzeba, zaproponujemy Ci zawarcie takiego Aneksu.

Ta informacja jest ważna dla Ciebie, jeżeli posiadasz produkty, w których do ustalenia wysokości oprocentowania stosuje się wskaźniki referencyjne z grupy LIBOR.

5 marca 2021 r. brytyjski organ nadzoru finansowego - Financial Conduct Authority (FCA) - poinformował o zaprzestaniu opracowywania i publikacji następujących wskaźników referencyjnych:

Co to oznacza?

Jeżeli masz kredyt, pożyczkę, rachunek oszczędnościowy lub inny instrument finansowy, w którym do ustalenia wysokości oprocentowania stosujemy wskaźnik referencyjny z tej grupy, to po zaprzestaniu jego publikowania:

• zastosujemy rozwiązanie zgodne z postanowieniami zawartymi w Twojej umowie produktu lub regulaminie tego produktu,
• jeżeli w umowie nie ma takich postanowień i Komisja Europejska wyznaczy wskaźnik zastępczy w miejsce dotychczasowego wskaźnika referencyjnego, to zgodnie z prawem zastosujemy go do wyznaczenia oprocentowania Twojego produktu.

Komisja Europejska prowadzi obecnie konsultacje w sprawie wskaźnika zastępczego dla LIBOR CHF stosowanego m.in. w kredytach hipotecznych.

Kolejne informacje na ten temat będziemy publikować na naszej stronie internetowej. Szczegółowe informacje będziemy przekazywać również bezpośrednio tym klientom, których one dotyczą.

Więcej informacji w zakresie zaprzestania opracowywania wskaźników referencyjnych LIBOR znajdziesz w komunikacie Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego na stronie internetowej