Zaskakujące pogorszenie koniunktury w polskim przetwórstwie
Indeks PMI dla polskiego sektora przetwórstwa przemysłowego wyniósł w czerwcu 46,1 pkt. wobec 49,4 pkt. w maju, kształtując się poniżej naszej prognozy (49,0 pkt.) i konsensusu rynkowego (49,7 pkt.). Pogorszenie wskaźnika w czerwcu było efektem zmniejszenia wkładów jego wszystkich składowych - dotyczących bieżącej produkcji, nowych zamówień, zatrudnienia, czasu dostaw i zapasów materiałów. PMI pozostaje poniżej progu 50 pkt., wyznaczającego granicę między wzrostem a spadkiem aktywności gospodarczej, już 14 miesiąc z rzędu.
Silny spadek zamówień w przetwórstwie
W strukturze czerwcowego PMI na szczególną uwagę zasługuje spadek składowej dotyczącej nowych zamówień do poziomu 42,6 pkt. (najniżej od czerwca 2025 r.), któremu towarzyszyło obniżenie składowej dla nowych zamówień eksportowych do poziomu 44,8 pkt. (najniżej od lipca 2025 r.). Obie składowe sygnalizowały zatem szybki spadek nowych zamówień w czerwcu. Zdaniem ankietowanych firm niższa liczba nowych zamówień była efektem „słabszego popytu, spowolnienia gospodarczego, trudności w pozyskiwaniu nowych klientów, wysokiego poziomu zapasów u odbiorców oraz ograniczonych budżetów klientów”. Naszym zdaniem do przyspieszenia spadku nowych zamówień w czerwcu w pewnym stopniu przyczynił się efekt wysokiej bazy, związany z silnym wzrostem zamówień w firmach zbrojeniowych w związku z uruchomieniem programu SAFE, na co wskazywały dane GUS wskazujące na bardzo silny wzrost zamówień w przemyśle w maju br. Dodatkowym czynnikiem oddziałującym w kierunku spadku zamówień w polskim przetwórstwie była deeskalacja sytuacji na Bliskim Wschodzie, która przyczyniła się do zmniejszenia obaw o stabilność łańcuchów dostaw i spadku zakupów nowych środków produkcji po ich przejściowym wzroście w maju. Składowa obrazująca te zakupy obniżyła się w czerwcu do poziomu najniższego od lutego 2026 r.
Firmy nadal dostosowują zatrudnienie
Spadek zamówień przyczynił się do obniżenia bieżącej produkcji, która – po przejściowym wzroście w maju – obniżyła się w czerwcu w najszybszym tempie od lipca 2025 r. Skalę spadku łagodziła realizacja wcześniej zgromadzonych zaległości produkcyjnych, których poziom obniżył się w czerwcu w tempie nieznacznie mniejszym niż w maju. Niższa aktywność w przetwórstwie oddziaływała również w kierunku dalszego spadku zatrudnienia, który zdaniem ankietowanych firm był efektem „spadającej liczby zamówień, cięć kosztów, mniejszego zapotrzebowania na produkcję oraz nieprzedłużania umów”. Wskazywane przez firmy przyczyny redukcji zatrudnienia wskazują, że oprócz czynników demograficznych (osiągania przez pracowników wieku emerytalnego) istotną przyczyną utrzymującego się spadku zatrudnienia w przetwórstwie jest konieczność jego dostosowania do ograniczonego popytu i rosnących kosztów.
Presja kosztowa słabnie
Czerwiec był drugim miesiącem z rzędu, w którym składowa dla kosztów produkcji obniżyła się, choć jej poziom nadal wskazywał na szybki wzrost kosztów. Spadek tej składowej sygnalizuje zmniejszenie presji kosztowej w polskim przetwórstwie, związanej ze wzrostem cen surowców i kosztów transportu wskutek konfliktu na Bliskim Wschodzie. W czerwcu firmy nadal podejmowały działania mające na celu przeniesienie wyższych kosztów na odbiorców końcowych, co znalazło odzwierciedlenie w utrzymującym się szybkim wzroście cen wyrobów gotowych. Podobnie jak w przypadku kosztów produkcji, składowa obrazująca wzrost tych cen spadła w czerwcu drugi miesiąc z rzędu, co sygnalizuje malejącą presję w kierunku wzrostu cen towarów konsumpcyjnych. Naszym zdaniem spadek składowych dla kosztów produkcji i cen wyrobów gotowych w czerwcu wskazuje na stopniowe wygasanie proinflacyjnych efektów konfliktu na Bliskim Wschodzie.
Spadek optymizmu w polskim przetwórstwie najgłębszy od 2020 r.
Czerwcowe wyniki PMI wskazują na znaczące pogorszenie perspektyw przetwórstwa przemysłowego w Polsce. Indeks obrazujący oczekiwania dotyczące produkcji w perspektywie 12 miesięcy obniżył się w czerwcu do poziomu najniższego od grudnia 2022 r., kształtując się nieznacznie powyżej poziomu 50 pkt., oddzielającego wzrost od spadku aktywności. Ponadto, w porównaniu z majem br. indeks ten obniżył się o 10,2 pkt., co było jego największym spadkiem w ujęciu miesięcznym od marca 2020 r., a więc od początku pandemii COVID-19 (po wyłączeniu tego okresu spadek indeksu w czerwcu br. był największy w historii szeregu dostępnych danych). Oceniając perspektywy popytu ankietowane firmy formułowały „obawy dotyczące popytu i niedoborów zaopatrzenia”. Naszym zdaniem odnotowany w czerwcu silny spadek optymizmu w polskim przetwórstwie jest zaskakujący w świetle napływu znaczących zamówień kierowanych do firm zajmujących się produkcją uzbrojenia oraz utrzymujących się dobrych perspektyw popytu konsumpcyjnego i inwestycyjnego. Spadek optymizmu w polskim przetwórstwie w czerwcu sygnalizuje ryzyko w dół dla naszej prognozy wzrostu gospodarczego w 2026 r., a pogłębiona ocena tego ryzyka będzie możliwa po publikacji danych o produkcji przemysłowej w czerwcu br.
