Zaskakująco silny spadek cen żywności w maju
Zgodnie z danymi GUS inflacja CPI spadła w maju do 3,1% r/r wobec 3,2% w kwietniu, kształtując się zgodnie ze wstępnym szacunkiem. Główną przyczyną spadku inflacji była niższa dynamika cen w kategorii „żywność i napoje bezalkoholowe” (0,5% r/r w maju wobec 1,9% w kwietniu), która obniżyła wskaźnik inflacji o ok. 0,4 pkt. proc. Dane stanowią duże zaskoczenie, ponieważ w ujęciu miesięcznym ceny obniżyły się w maju aż o 1,0% m/m, co jest obserwacją nietypową o tej porze roku. W ujęciu miesięcznym najsilniejszy spadek cen odnotowano w przypadku warzyw (-7,8% m/m). Miał on bardzo szeroki zakres produktowy – silnie obniżyły się m.in. ceny ogórków, pomidorów, papryki, kalafiorów i szparagów. Chociaż w poprzednich latach zdarzały się spadki cen warzyw w maju, to skala tegorocznego spadku cen jest wyjątkowo wysoka na tle historycznym. Uważamy, że jest to efektem kombinacji kilku czynników – nadal dużej podaży warzyw z poprzedniego sezonu oraz wysokiej dostępności warzyw importowanych. Ceny w ujęciu miesięcznym obniżyły się również w kategorii „zwierzęta żywe, mięso i pozostałe części lądowych zwierząt rzeźnych” (-0,7% m/m), głównie za sprawą spadku cen wieprzowiny oraz drobiu. W przypadku wieprzowiny jest to konsekwencją niskich na tle historycznym cen skupu trzody chlewnej, ze względu na jej nadpodaż. W przypadku drobiu spadające ceny są efektem poprawiającej się sytuacji podażowej na unijnym rynku po stratach spowodowanych przez choroby ptaków. W ujęciu miesięcznym zmniejszyły się również ceny w kategorii „oleje i tłuszcze” (-1,8% m/m), do czego, zgodnie z naszymi wcześniejszymi oczekiwaniami, istotnie przyczyniły się obniżki cen masła. Warto zauważyć, że oddziałują one w kierunku zmniejszenia cen pozostałych tłuszczów zwierzęcych i roślinnych, będących jego substytutami. Spadek cen odnotowano również w kategorii „cukier, wyroby cukiernicze i desery” (-0,5% m/m). W tym przypadku na szczególną uwagę zasługują dwie grupy produktowe: cukier, którego ceny systematycznie spadają ze względu na nadpodaż, oraz czekolada, gdzie spadkom cen sprzyjają niższe ceny na rynku kakao. W ujęciu miesięcznym ceny obniżyły się również w kategorii „mleko, pozostałe produkty mleczne i jaja” (-0,1% m/m), co jest efektem spadku cen na światowym rynku produktów mlecznych.
Szok surowcowy stopniowo „rozlewa się” na ceny bazowe
W kierunku zwiększenia rocznego tempa wzrostu cen w maju oddziaływał wzrost dynamiki cen „paliw i smarów do prywatnych środków transportu” do 12,3% r/r z 8,4% w kwietniu, do czego przyczynił się efekt niskiej ubiegłorocznej bazy. Wśród czynników podbijających roczną dynamikę cen warto odnotować również kategorię „rekreacja, sport i kultura”, w której ceny wzrosły o 5,6% r/r wobec 4,6% w kwietniu. Czynnikiem podbijającym wzrost cen w tej kategorii było zwiększenie dynamiki cen „turystyki zorganizowanej”, głównie za granicą, co naszym zdaniem było w znacznym stopniu związane ze zwiększeniem kosztów lotniczego transportu pasażerskiego i podbiło roczny wskaźnik inflacji o 0,07 pkt. proc. Według naszych szacunków inflacja bazowa po wyłączeniu cen żywności i nośników energii wyniosła w maju ok. 3,1% r/r (najwyżej od września 2025 r.), kształtując się powyżej poziomu odnotowanego w kwietniu (3,0%). Dane o inflacji bazowej wskazują na stopniowe „rozlewanie się” szoku surowcowego na ceny towarów i usług bazowych.
Deeskalacja sytuacji na Bliskim Wschodzie czynnikiem ryzyka w dół dla prognozy inflacji
Zgodnie z naszym krótkoterminowym scenariuszem, inflacja, po jej wyraźnym spadku w III kw., wyraźnie wzrośnie w IV kw. (por. MAKROmapa z 8.06.2026). Znaczącym czynnikiem ryzyka w dół dla naszej prognozy jest ogłoszone wczoraj przez prezydenta D. Trumpa wstępne porozumienie między USA a Iranem dotyczące ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz, przedłużenia zawieszenia broni i zniesienia blokady morskiej irańskich portów. Porozumienie to oddziałuje w kierunku spadku cen ropy, węgla, gazu i innych surowców energetycznych. Trwałe obniżenie oczekiwanej ścieżki cen surowców energetycznych będzie czynnikiem ograniczającym presję na wzrost dynamiki cen żywności i cen bazowych. Ponadto, odnotowana w ostatnich tygodniach poprawa warunków agrometeorologicznych stanowi ryzyko w dół dla naszej ścieżki cen warzyw. W konsekwencji, lokalne maksimum dla inflacji, spodziewane w grudniu br., może ukształtować się poniżej górnej granicy dopuszczalnych odchyleń od celu inflacyjnego NBP (2,5% +/- 1 pkt proc.), co sprzyjałoby oczekiwanej przez nas stabilizacji stóp procentowych NBP w najbliższych kwartałach. Głównymi czynnikami niepewności dla krótkoterminowego scenariusza inflacyjnego są trwałość wstępnego porozumienia pomiędzy USA i Iranem oraz okres stosowania przez rząd interwencji na rynku paliw (niższego VAT i maksymalnej ceny hurtowej), po zapowiedzianym na jutro przywróceniu pierwotnego poziomu akcyzy na paliwa. Nasz zrewidowany scenariusz inflacyjny przedstawimy po zapoznaniu się ze szczegółami porozumienia pomiędzy USA i Iranem, którego podpisanie ma nastąpić w najbliższy piątek.
Dzisiejsze dane o majowej inflacji są neutralne dla kursu złotego i rentowności polskich obligacji.
